الشيخ أبو الفتوح الرازي
70
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
صدقه كه پس درويش بباشى ( 1 ) . * ( وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ ) * ، اى بالبخل ، شما ( 2 ) را بخل فرمايد . مقاتل و كلبى گفتند : هر كجا در قرآن فحشاست مراد زنا است ، مگر در اين آيت كه مراد بخل است ، شيطان تو را بخل فرمايد و نفس امّاره ميل به بخل كند ، و آن كس كه از آن آفت با سلامت است مفلح اوست ، قال اللَّه ( 3 ) تعالى : وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِه فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ( 4 ) . ابن مهدى روايت كند كه : اعرابيى ( 5 ) بيامد و عنان فضل بن يحيى بن خالد بگرفت و گفت ( 6 ) : الم تر انّ الجود من صلب آدم تحدّر ( 7 ) حتّى صار في راحة الفضل تناسله الفضل بن يحيى بن خالد كذا كلّ معروف يصير الى النّسل فضل ( 8 ) تيرى ( 9 ) در كمان نهاد تا به مرغى اندازد ، اعرابى گفت ( 10 ) : و قوسك جود و النّدى و تر لها و سهمك فيه البشر فاقتل به ( 11 ) فقري فضل گفت : فقر تو به چند كشته شود ( 12 ) ؟ گفت : به صد هزار درم . بفرمود تا ( 13 ) بدادند ، ندما او را ملامت كردند و گفتند : اين چه اسراف است ؟ او اين بيتها انشا كرد ( 14 ) : اذا جمعت مالا يداى و لم انل فلا انبسطت كفيّ و لا نهضت رجلي اروني بخيلا نال خلدا ببخله و هاتوا اروني باذلا مات من هزل ( 15 ) على اللَّه اخلاف الَّذي اتلفت يدي فلا ( 16 ) مهلكي بذلي و لا مخلدي بخلي
--> ( 1 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : نباشى . ( 2 ) . همه نسخه بدلها بجز دب : و شما . ( 3 ) . دب : قوله . ( 4 ) . سوره حشر ( 59 ) آيه 9 . ( 5 ) . همه نسخه بدلها : اعرابى . ( 10 - 6 ) . تب شعر . ( 7 ) . اساس ، تب ، آج ، فق ، مب ، مر : تجدّد ، با توجّه به مج تصحيح شد . ( 8 ) . همه نسخه بدلها : و فضل . ( 9 ) . اساس كه كه در اين مورد نو نويس است : تير ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 11 ) . تب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : بها . ( 12 ) . دب : به چند درم شكسته شود . ( 13 ) . تب او را . ( 14 ) . تب : بيتها بگفت ، قال - شعر . ( 15 ) . آج در حاشيه افزوده : من بذل . ( 16 ) . تب ، مج : و لا .